Handleiding

Het ontstaan van de methode

Op meerdere scholen voor Zeer Moeilijk Lerenden in het Basis en Voortgezet Speciaal Onderwijs  wordt een gemis ervaren aan goed en bruikbaar materiaal voor het geven en beleven van godsdienstonderwijs. De behoefte te voorzien in dit gemis is de aanleiding tot het maken van de digitale methode BijbelverhaalSpeciaal geweest.  De website biedt thematische modules, passend in de tijd van het jaar, met materiaal om godsdienstonderwijs aan SO en VSO leerlingen vorm en inhoud te geven. De website is het product van het 3-jarig ontwikkelproject 'BijbelverhaalSpeciaal, Bijbelverhalen voor godsdienstlessen in speciaal onderwijs'.

Het gebruik van de methode

De Homepage

Op de homepage vind je naast het welkom en deze handleiding, het pedagogisch-didactisch en theologisch-exegetisch kader. Deze kaders geven de achtergrond waartegen materiaal op de site, zowel de leerkrachtinformatie als de lessen voor leerlingen, is vervaardigd. Ook vind je op de homepage het volledige curriculum waarin alle modules en lessen benoemd zijn.  In de Verantwoording danken we onze partners voor de samenwerking.

Wanneer je kiest voor de 'Inlog modules', kom je op het beschermde gedeelte van de site waar je de twaalf modules aantreft om daadwerkelijke lessen te geven aan leerlingen. Op dit beveiligde gedeelte van de site waar de lessen staan zijn aan Module 1, de documenten gekoppeld waarin alle gebruikte materiaal per les terug te vinden is, en de daarvoor gebruikte uitgaven.
Vanaf de homepage ga je naar 'Inlog modules'. Vervolgens naar 'Module 1', 'overzicht lessen', 'verantwoording materiaal'. Daar tref je zowel de gebruikte uitgaven voor deze site als de materialenlijst per les aan.

Inlog modules

De opbouw van een module

Wanneer je een module opent worden drie items zichtbaar:
Inleiding op de module, de leerkrachtinformatie en lessen.
In de Inleiding op een module beschrijven we het thema van de module, de maanden waarin de module bij voorkeur gebruikt dient te worden, een korte inhoud van de lessen die we bieden en Bijbelverhalen die we gebruiken.
De Leerkrachtinformatie is een uitgebreid document dat we per module aanbieden. In de Leerkrachtinformatie vind je allereerst algemene informatie over de module en vervolgens per les: naam van de les, theologisch-exegetische informatie bij het verhaal, pedagogisch-didactische overwegingen voor de les, leskern en verwerkingssuggesties uitgesplitst naar de Basis-les, de Extra-les en Verrijkings-les.
Per variant wordt ingezoomd op hetgeen we beogen tot stand te brengen in de wisselwerking tussen leerling en verhaal. We werken daarvoor in de Basis-les met name fysiek, in de Extra-les meer met gevoelens en emoties en in de Verrijkings-les met reflectie. Deze insteek is niet rigide gehanteerd omdat het per thema, verhaal, materiaal en verwerkingssuggestie verschilt wat mogelijk, aan te bevelen en leuk is! De verwerkingssuggesties die we in de les doen, worden in de leerkrachtinformatie nader uitgewerkt en zo nodig uitgelegd.
We bevelen ten zeerste aan de leerkrachtinformatie uit te printen! Je doet dit door de tekst op de site te kopiëren, in een word-document te plakken en uit te printen. Op deze wijze heb je de handleiding naast de lessen tijdens het geven van de les. De leerkrachtinformatie is niet bedoeld om tijdens de les op het digibord aan leerlingen te tonen.

De lessen

De lessen zijn bedoeld om op het digibord aan de leerlingen te tonen. Per week wordt een les aangeboden, en er worden per module 8 lessen gegeven voor 8 weken (behalve in module 6 en 12: daar worden 4 lessen aangeboden vanwege de tijd waarin de module gebruikt wordt).
De les wordt in drie varianten aangeboden: de Basis-les, de Extra-les en de Verrijkings-les. De niveaus zijn aangebracht op basis van de oplopende ervaringsordening van Timmers-Huigens (zie literatuurlijst onder het kopje pedagogisch-didactisch kader op de homepage).
Alle lessen zijn gelijk van opzet, maar bieden de lesstof op verschillende niveaus aan met passend materiaal. In het pedagogisch-didactisch kader wordt benoemd dat daar waar wij spreken over een 'les', we doelen op een lessuggestie of een lesidee, passend bij de vrijheid die nodig is om onderwijs te geven  in het Speciaal Onderwijs.

De structuur van de in het totaal 264 lessen is steeds gelijk. Er is een inleiding, een aanbod van tekst, een aanbod van beeldmateriaal indien van toepassing en er zijn verwerkingssuggesties.
In de inleiding van een les wordt geappelleerd aan de ervaringswereld van de leerling, om zodoende het aangeboden verhaal en thema te kunnen verbinden met de leefwereld van de leerling.
In aanbod van tekst en aanbod van beeld klinken de Bijbelverhalen. Het materiaal dat wordt gebruikt bij het aanbod van tekst en het aanbod van beeld is op twee manieren te openen: door het aanklikken van een link in de tekst, of door het materiaal aan de rechterzijde van de les te openen.
Aansluitend worden diverse verwerkingssuggesties gedaan. Deze verwerkingssuggesties zijn verdeeld in de subcategorieën: spel, film, muziek, kleurplaat, schilderen, knutselen, gesprek, foto, toneel en diversen. Bij de verwerking van een les staan steeds drie vragen centraal: 'Wat betekent dit verhaal voor jou?', 'Wat doet het verhaal met jou?' en 'Wat doe jij met het verhaal?'.
De Verrijkings-variant is een verhaal apart. In deze variant wordt gebruikgemaakt van de Bijbeltekst uit de Nieuwe Bijbelvertaling en wordt als verwerkingssuggestie enkel gespreksvragen geboden. Deze variant is letterlijk bedoeld als verrijking op de bestaande Extra-les, voor die leerlingen op het VSO die de volwassen leeftijd hebben bereikt en iets meer aankunnen dan de Extra-les. Uiteraard kunnen de teksten eveneens door de leerkracht als achtergrondmateriaal worden gelezen.

Met de pijlen op het scherm bovenin de les kun je wisselen tussen de verschillende lessen. Je kunt van de Basis naar de Extra-les gaan of van de Verrijkings-les naar de Extra-les, of naar een les van een volgende week. Kortom de pijlen geven de gelegenheid binnen alle lessen van eenzelfde module te navigeren. De button met de 4 hokjes geeft gelegenheid terug te gaan naar het volledige overzicht van de module.